Thủy phi cơ Hải Âu: Hành trình 12 năm và tương lai ngành hàng không linh hoạt tại Việt Nam

Sau 12 năm hoạt động, dịch vụ bay thủy phi cơ ngắm cảnh Vịnh Hạ Long của Công ty Hàng không Hải Âu (Hải Âu Aviation - HAA) đã chính thức ngừng khai thác từ ngày 1.4.2026. Quyết định này đánh dấu sự khép lại của một hành trình mang đến trải nghiệm bay độc đáo, đồng thời mở ra những suy tư về tương lai của một loại hình hàng không còn nhiều tiềm năng tại Việt Nam.

Hành trình 12 năm và những đóng góp của thủy phi cơ Hải Âu

Thành lập năm 2011, Hải Âu Aviation đã tiên phong đưa dịch vụ ngắm cảnh và thuê chuyến riêng bằng thủy phi cơ đến Việt Nam. Chuyến bay thương mại đầu tiên từ Nội Bài đến Vịnh Hạ Long được thực hiện vào tháng 9.2014. Loại thủy phi cơ Cessna Caravan C208B-EX, sản xuất năm 2014 và nhập khẩu trực tiếp từ Mỹ, đã trở thành biểu tượng cho loại hình hàng không này tại Vịnh Hạ Long.

Cơ trưởng Nguyễn Bá Hải chia sẻ, điều đặc biệt nhất trong suốt hành trình là đã góp phần giới thiệu một loại hình hàng không hoàn toàn mới mẻ đến với người Việt Nam. Thay vì những chuyến bay thương mại dài, thủy phi cơ mang đến khái niệm những chuyến bay trải nghiệm ngắn, không chỉ để di chuyển mà còn để ngắm cảnh, mang lại cảm xúc đặc biệt cho hành khách. Loại tàu bay hạng nhẹ này không chỉ phục vụ du lịch mà còn tham gia vào các nhiệm vụ kinh tế – xã hội khác như chụp ảnh địa hình, đo đạc phục vụ công tác dò tìm khoáng sản, và là môi trường đào tạo cho nhiều phi công, kỹ thuật viên hàng không.

Vai trò và tiềm năng của thủy phi cơ tại Việt Nam

Trên thế giới, các loại máy bay được phân chia theo nhiều mục đích sử dụng: máy bay lớn cho đường dài và máy bay nhỏ cho các chặng ngắn, địa hình khó tiếp cận. Thủy phi cơ, với khả năng cất hạ cánh trên mặt nước, có thể giải quyết hiệu quả các bài toán di chuyển tại các khu vực có nhiều sông, hồ, hoặc ven biển như Vịnh Hạ Long hay các đảo xa đất liền. Ví dụ, hành trình Hạ Long – Cô Tô, vốn tốn nhiều thời gian và bất tiện khi di chuyển bằng đường biển, chỉ cần 15 phút bay với thủy phi cơ mà không đòi hỏi xây dựng sân bay.

Tại Việt Nam, loại hình hàng không này còn rất mới. Thủy phi cơ Hải Âu đã góp phần mở ra một góc nhìn khác về hàng không: linh hoạt, gần gũi và mang tính trải nghiệm cao. Nó không chỉ dành cho những người có nhu cầu di chuyển xa mà còn cho những ai mong muốn có một lần được ngắm nhìn cảnh đẹp quê hương từ trên cao.

Những thách thức trong vận hành thủy phi cơ tại Việt Nam

Mặc dù mang nhiều tiềm năng, loại hình thủy phi cơ tại Việt Nam vẫn đối mặt với không ít thách thức:

• Hành lang pháp lý: Hệ thống quy định hàng không hiện hành chủ yếu tập trung vào máy bay lớn và các sân bay cố định. Các quy định cụ thể cho máy bay nhỏ bay chặng ngắn, đặc biệt là thủy phi cơ, còn chưa rõ ràng. Điều này dẫn đến việc mỗi lần bay gần như phải xin phép riêng, gây phức tạp trong vận hành.
• Tính mùa vụ của du lịch: Dịch vụ thủy phi cơ ngắm cảnh thuộc phân khúc du lịch cao cấp, phụ thuộc nhiều vào lượng khách có khả năng chi trả cao, vốn không ổn định quanh năm. Điều này ảnh hưởng đến doanh thu, trong khi chi phí vận hành vẫn rất cao. Đây là bài toán chung của ngành du lịch nói chung và dịch vụ hàng không cao cấp nói riêng.
• Cơ sở hạ tầng và chi phí: Việc vận hành thủy phi cơ đòi hỏi các khu vực neo đậu, bảo dưỡng chuyên biệt, cũng như các quy trình an toàn nghiêm ngặt, dẫn đến chi phí đầu tư và vận hành ban đầu lớn.

Thông tin chi tiết về dịch vụ thủy phi cơ Hải Âu

Trước khi ngừng hoạt động, dịch vụ bay thủy phi cơ ngắm vịnh Hạ Long của Hải Âu Aviation cung cấp các thông tin đáng chú ý sau:

Hành khách có thể quay phim, chụp ảnh hoặc livestream từ độ cao khoảng 500 - 3.000m so với mực nước biển, mang đến những thước phim và kỷ niệm vô giá về Vịnh Hạ Long.

Tương lai của ngành hàng không linh hoạt tại Việt Nam

Sự dừng lại của dịch vụ thủy phi cơ Hải Âu tại Vịnh Hạ Long là một dấu mốc đáng tiếc, nhưng không có nghĩa là khép lại hoàn toàn tiềm năng của loại hình hàng không này. Với bờ biển dài, nhiều đảo và vùng sông nước, Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển mạnh mẽ các dịch vụ hàng không linh hoạt, khai thác tối đa lợi thế địa lý.

Để phát triển, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong việc hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư và vận hành. Bên cạnh đó, việc nghiên cứu các mô hình kinh doanh phù hợp, khai thác các phân khúc khách hàng đa dạng, và ứng dụng công nghệ tiên tiến sẽ là chìa khóa để các loại hình hàng không như thủy phi cơ có thể cất cánh và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Sự ra đi của thủy phi cơ hải âu tại Vịnh Hạ Long là một lời nhắc nhở về những thách thức nhưng cũng là lời thôi thúc cho những sáng tạo trong tương lai của ngành hàng không Việt Nam. Liệu sẽ có một thế hệ thủy phi cơ mới, một mô hình vận hành đột phá nào sẽ tiếp tục hành trình mang trải nghiệm bầu trời đến gần hơn với mọi người?