Chùa Đất Sét Sóc Trăng: Khám phá nét độc đáo của Bửu Sơn Tự

Khi nhắc đến Sóc Trăng, người ta thường nghĩ đến những ngôi chùa Khmer cổ kính hay những lễ hội đặc sắc. Tuy nhiên, ẩn mình giữa lòng thành phố là một công trình kiến trúc tôn giáo mang đậm dấu ấn cá nhân và sự sáng tạo độc đáo – Chùa Đất Sét, hay còn gọi là Bửu Sơn Tự. Ngôi chùa này không chỉ thu hút du khách bởi vẻ đẹp kỳ lạ mà còn bởi câu chuyện về nghệ nhân tài hoa đã dành cả đời để tạo nên những kiệt tác bằng đất sét.

Lịch sử hình thành và phát triển của Bửu Sơn Tự

Bửu Sơn Tự có nguồn gốc từ một am nhỏ được xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ XIX do ông Ngô Kim Tây khởi tạo. Ban đầu, ngôi chùa được dựng lên từ các vật liệu tự nhiên như tre, nứa, tranh. Trải qua nhiều thế hệ, đến đời trụ trì thứ tư là ông Ngô Kim Tòng (sinh năm 1909 – mất năm 1970), am nhỏ mới được tôn tạo, mở rộng và khoác lên mình diện mạo khang trang như ngày nay.

Cơ duyên đến với con đường tu hành của ông Ngô Kim Tòng bắt nguồn từ một cơn bạo bệnh thời trẻ. Năm 1929, khi 20 tuổi, ông lâm bệnh nặng. Sau khi được gia đình đưa đến một ngôi chùa trên núi ở An Giang để chữa trị và cầu nguyện, ông dần hồi phục sức khỏe. Sự kiện này đã thôi thúc ông quy y và trở thành trụ trì đời thứ tư của Bửu Sơn Tự.

Nghệ nhân Ngô Kim Tòng và hành trình sáng tạo kỳ công

Điều làm nên sự khác biệt và giá trị độc đáo của chùa Đất Sét chính là công sức và tài hoa của nghệ nhân Ngô Kim Tòng. Không qua trường lớp điêu khắc hay hội họa chính quy, ông Tòng đã tự mình chiêm nghiệm và sáng tạo ra hàng ngàn tác phẩm nghệ thuật bằng đất sét.

Trong suốt 42 năm, từ 1929 đến 1970, ông đã miệt mài tạo hình cho gần 2.000 pho tượng Phật lớn nhỏ, cùng các loài linh thú và vật thờ khác nhau. Mỗi tác phẩm đều thể hiện sự tinh xảo, sống động và mang đậm dấu ấn tâm linh.

Nguyên liệu đất sét được ông Tòng đích thân đào từ những cánh đồng cách chùa vài cây số. Sau đó, ông phơi khô, nghiền nhuyễn, lọc bỏ tạp chất và trộn cùng mạt cưa làm nhang cùng keo ô dước để tạo thành một hỗn hợp dẻo thơm. Kỹ thuật xây dựng sườn bằng lưới kẽm, cây gỗ và phủ vải mùng giúp các tác phẩm đất sét của ông giữ được độ bền và hình dáng không bị nứt nẻ. Cuối cùng, bề mặt tượng được phủ một lớp sơn kim nhũ và dầu bóng, tạo nên vẻ ngoài lấp lánh, trang nghiêm.

Kiến trúc và những hiện vật đặc sắc bên trong chùa

Chánh điện của Bửu Sơn Tự có diện tích khoảng 400m2, mang kiến trúc chân phương với cột gỗ và mái tôn. Tuy không quá bề thế về quy mô, ngôi chùa lại chứa đựng vô vàn giá trị văn hóa, nghệ thuật độc đáo. Bước vào bên trong, du khách sẽ choáng ngợp trước sự hiện diện của gần 2.000 pho tượng Phật lớn nhỏ, các loài vật linh và đồ thờ cúng, tất cả đều được chế tác từ đất sét.

Một điểm thu hút đặc biệt khác là những cặp đèn cầy khổng lồ và những cây nhang