Chúa Bà Chúa Xứ Châu Đốc An Giang: Khám Phá Tín Ngưỡng Tâm Linh

Nguồn gốc huyền bí của Bà Chúa Xứ Núi Sam

Tương truyền, pho tượng Bà Chúa Xứ được phát hiện trên đỉnh núi Sam vào khoảng những năm đầu thế kỷ 19. Theo các tư liệu lịch sử và lời kể dân gian, trong một lần quân Xiêm xâm lược, tượng Bà đã hiển linh, không cho quân giặc khiêng đi. Sau đó, Bà thường báo mộng cho người dân địa phương, xưng danh là Chúa Xứ Thánh Mẫu (hay Bà Chúa Xứ), dạy dân chúng lập miếu thờ phụng để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và cuộc sống thái bình.

Khi dân làng cử hành nghi thức rước tượng xuống núi, ban đầu tượng rất nặng, không ai nhấc nổi. Một cô gái trong làng đã lên đồng và cho biết chỉ có chín cô gái đồng trinh mới có thể khiêng được tượng Bà. Quả nhiên, theo lời mách bảo, tượng Bà được rước xuống núi một cách nhẹ nhàng. Khi đến khu vực núi Sam hiện nay, tượng bỗng trở nên nặng trĩu, không thể di chuyển tiếp. Người dân tin rằng đây là nơi Bà chọn để an vị, và từ đó, Miếu Bà Chúa Xứ được xây dựng tại đây.

Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam - Di sản văn hóa phi vật thể

Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam diễn ra từ ngày 23 đến 27 tháng 4 âm lịch hằng năm là một sự kiện văn hóa tâm linh quy mô lớn, thu hút đông đảo du khách từ khắp mọi miền đất nước. Năm 2023, Lễ Vía Bà Chúa Xứ núi Sam đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, khẳng định giá trị to lớn của tín ngưỡng này.

Các nghi thức chính trong lễ hội bao gồm:

• Lễ Tắm Bà: Diễn ra vào đêm 23 rạng sáng 24 tháng 4 âm lịch, do chín cô gái trẻ thực hiện. Nước tắm Bà được chia cho du khách cầu may mắn.
• Lễ Thỉnh Sắc: Cử hành vào chiều ngày 25 tháng 4, rước bài vị của Thoại Ngọc Hầu và nhị vị phu nhân về miếu thờ.
• Lễ Túc Yết: Tổ chức vào đêm 25 rạng sáng 26 tháng 4, với các nghi thức cúng tế, xây chầu và dâng lễ vật.
• Lễ Chánh Tế: Diễn ra vào sáng ngày 27 tháng 4, tương tự như Lễ Túc Yết.
• Lễ Hồi Sắc: Vào chiều ngày 27 tháng 4, rước bài vị của Thoại Ngọc Hầu và nhị vị phu nhân trở về Sơn Lăng.

Trong suốt thời gian diễn ra lễ hội, không khí tại khu vực Núi Sam vô cùng nhộn nhịp với các hoạt động văn hóa nghệ thuật truyền thống như hát bội, múa võ, ca nhạc ngũ âm và múa lân. Du khách không chỉ đến để dâng hương, cầu nguyện mà còn được hòa mình vào không gian văn hóa cộng đồng sôi động.

Truyền thuyết về sự linh ứng của Bà Chúa Xứ

Bên cạnh câu chuyện về nguồn gốc pho tượng, Chúa Bà Chúa Xứ Châu Đốc còn gắn liền với vô số giai thoại về sự linh ứng. Một trong những câu chuyện được nhiều người biết đến là về một tên trộm đột nhập vào miếu để cướp vàng đeo trên người Bà. Tuy nhiên, dù cố gắng thế nào, hắn cũng không thể thoát ra khỏi khu vực miếu và cuối cùng bị bắt giữ.

Theo lời kể của Bà qua người đồng cốt, khi phát hiện trộm, Bà đã định trừng trị nhưng không tìm thấy tay và cổ hắn. Sau đó, mới biết tên trộm đã cố tình trồng cây chuối để tránh bị Bà bẻ gãy cổ. Câu chuyện này thể hiện sự uy nghiêm và khả năng