Bãi bồi sông Hồng: Tiềm năng công viên văn hóa và những nỗi lo

UBND quận Hoàn Kiếm, Hà Nội đang nghiên cứu phát triển khu vực bãi bồi sông Hồng thành một công viên văn hóa du lịch. Ý tưởng này không chỉ nhằm khai thác vẻ đẹp tự nhiên vốn có của dòng sông mà còn cụ thể hóa định hướng quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đến năm 2030 và tầm nhìn 2050. Tuy nhiên, bên cạnh những kỳ vọng, dự án cũng đặt ra không ít băn khoăn cho những người dân đang sinh sống và mưu sinh tại đây.

Định hướng phát triển công viên văn hóa du lịch từ bãi bồi sông Hồng

Theo kế hoạch, công viên văn hóa du lịch tại khu vực bãi bồi ven sông Hồng sẽ khai thác hiệu quả quỹ đất và lợi thế cảnh quan. Mục tiêu là tạo ra một không gian mở, xanh, có hạ tầng đô thị văn minh, hiện đại, trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước. Ý tưởng này nhấn mạnh việc lấy sông Hồng làm trục cảnh quan trung tâm.

Khu vực nghiên cứu phát triển trải dài trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thuộc các phường Chương Dương và Phúc Tân. Diện tích này có sự biến đổi tùy thuộc vào mùa mưa lũ hàng năm và tiếp giáp với nhiều quận khác như Ba Đình, Hai Bà Trưng, Long Biên. Cụ thể, bãi giữa có diện tích khoảng 23ha, phần lớn thuộc phường Phúc Tân và một phần nhỏ (khoảng 1ha) thuộc quận Long Biên.

Tiềm năng du lịch xanh và trải nghiệm độc đáo tại bãi bồi

Anh Trần Đức Việt, một hướng dẫn viên du lịch đã có 4 năm nghiên cứu và phát triển du lịch tại khu vực bãi giữa sông Hồng, cho biết nơi đây chủ yếu có ba nhóm sinh sống: người vô gia cư, người làm nông nghiệp và những người tham gia khai thác du lịch. Cơ sở hạ tầng còn hạn chế, chưa có điện lưới quốc gia, tạo nên một không gian gần như hoang sơ.

Trong khoảng 3-5 năm gần đây, các dịch vụ du lịch mới bắt đầu hình thành như cho thuê địa điểm tổ chức cắm trại, chụp ảnh, trải nghiệm đi xe đạp, học các kỹ năng sống ngoài trời (chèo thuyền, trồng rau) và các dịch vụ ẩm thực. Anh Việt nhận thấy du khách quốc tế đặc biệt yêu thích khung cảnh mộc mạc, hoang sơ kết hợp với du lịch xanh và trải nghiệm không gian sống ngoài trời.

Hiện tại, bãi bồi sông Hồng chủ yếu là đất canh tác nông nghiệp. Theo anh Việt, khu vực này có thể chia thành phần Bắc và Nam. Phần Nam giáp cầu Long Biên, phần Bắc giáp cầu Nhật Tân. Tiềm năng khai thác du lịch thường gắn liền với câu chuyện lịch sử của cầu Long Biên, cuộc sống mưu sinh của người dân trồng rau, và những trải nghiệm độc đáo mà ít nơi nào có được.

Những người làm du lịch như anh Việt mong muốn khu vực này sẽ giữ được vẻ hoang sơ, tránh bị khai thác quá mức để trở thành điểm đến du lịch xanh, gìn giữ không gian yên bình, mang đến trải nghiệm về văn hóa lao động thay vì trở thành khu nghỉ dưỡng.

Phản ứng trái chiều từ người dân: Vui mừng xen lẫn lo lắng

Thông tin về việc phát triển bãi bồi ven sông Hồng thành không gian văn hóa, du lịch nhận được nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều hộ gia đình vẫn gắn bó với nghề nông để mưu sinh tại đây.

Bà Trần Thị Mai, 62 tuổi, một chủ vườn tại khu vực bãi bồi sông Hồng, chia sẻ bà nghe tin về kế hoạch phát triển không gian văn hóa, du lịch và có những cảm xúc lẫn lộn. Một mặt, bà hy vọng sự thay đổi sẽ mang lại lợi ích kinh tế, cải thiện đời sống. Mặt khác, bà lo ngại về việc thay đổi quy hoạch có thể ảnh hưởng đến sinh kế hiện tại, đặc biệt là những người nông dân đã gắn bó với đất đai này qua nhiều thế hệ.

Bên cạnh đó, nhiều người dân cũng bày tỏ sự ủng hộ với định hướng phát triển du lịch, cho rằng điều này sẽ góp phần làm đẹp cảnh quan đô thị, tạo thêm không gian vui chơi giải trí cho người dân thủ đô và thu hút khách du lịch. Họ mong muốn dự án sẽ được triển khai một cách bài bản, hài hòa, vừa phát huy giá trị cảnh quan, vừa đảm bảo đời sống của người dân địa phương.

Những bãi bồi hoang sơ và vắng dấu chân người

Sông Hồng, đoạn chảy qua Hà Nội, tạo nên hàng trăm bãi bồi sông Hồng lớn nhỏ với nhiều hình dáng và vị trí khác nhau. Điểm chung của những bãi bồi này là vẻ đẹp hoang sơ, và phần lớn trong số đó vẫn còn vắng dấu chân người.

Vào đầu năm 2021, UBND thành phố Hà Nội đã đề nghị các sở, ngành liên quan và UBND quận Hoàn Kiếm xem xét chủ trương nghiên cứu lập 3 đề án phát triển đô thị. Trong đó, việc phát triển bãi bồi sông Hồng thành công viên văn hóa du lịch là một trong những đề án quan trọng, hướng tới việc khai thác tiềm năng cảnh quan và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho thành phố.

Đánh giá tổng quan về tương lai của bãi bồi sông Hồng

Việc biến bãi bồi sông Hồng thành công viên văn hóa du lịch là một hướng đi đầy hứa hẹn, có khả năng mang lại nhiều lợi ích kinh tế và cảnh quan cho thủ đô Hà Nội. Tuy nhiên, để dự án thành công, cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa các yếu tố phát triển, bảo tồn môi trường và đảm bảo sinh kế cho cộng đồng dân cư hiện hữu. Sự tham vấn ý kiến rộng rãi, minh bạch và một quy hoạch chi tiết, bền vững sẽ là chìa khóa để hài hòa những mong muốn và nỗi lo, đưa bãi bồi ven sông Hồng trở thành một điểm sáng mới của Hà Nội.